Romani – Lovara

E themesko artickotanáči ávri rodel taj ávribarárel kodo khetáne khutjilimo ká o saintregovámako arto taj o ofentlicko soba maladjol. Pa e placoskospecifikno arto, eka vrámako projekto, foroskoavribarárdo projekto taj diskuciovura taj publikaciovura keras butji te žutinas o intregovámako arto sar o ofentlicko sobako barárimo.

Ando ofentlicko arto ándej e intregi formi e saintregovámako arto so sikavel andi ofentlicko soba vadj so si e pušimata khetánutne. Saintregovámako arto ávri kerel na numa ando objekto, hanem vi o opre trajimo, socialno interakciono taj kriticko- kreativno khutjilimaskirig. Sa kade o ofentlicko soba na numa vulicaj taj phuterdo than, hanem sa ketji socialno taj mentalno ofentlikáni soba, kodo so si kana interagerálinas taj o opinion phatjol. Kado si e Themeske artickonetanáčesko komplekso taj dinamicko situacija po normalno khelimaskoplano.

E artickonetanáčes si ek lungo tradiciálno taj pášutno khetánebutji e artistonca ke hodj te producálin néve bajura. Ando centrum amara butjake si te roden ávri e artistura taj e kuratorura slobodo e artosko kapčolato (relation) ká kodi ofentlicko soba. Anda kadi butji avel ávri žanimo taj metodura so šaj hasnin ande majbute thanen ande a sociakesituaciji sar eksmpel foroskoávri barárimo ká e artiskosko rola si inkáb sar te kerel korkori bajura te kerel ek specifikno socialno vadj gestaldicko kompetenco.

E Artickonetanáčeske ande lesko baziši si ek demokraticko ambiciovo, ek patjamo ke hodj o arto si ek importanto rig ando societoskokonstrukciovo taj hodj kado te resel kongodi. Te sikaven saintregovámako arto pe kodala thana ká e manuša si (mižan) kado si ek fantasticko šanca taj ek avrikhardimo (utmanining) maškar o névokerimo taj reslimo. Amára butjasa taj themeske aktivitetonca šaj keras e artosa ke kecave diferentnone thana resas sar o kriminelnogindipe, ternengekhera, ká o arto si ande kadala thana numa jékhutno kultura so šaj resen, but e themeske univerzitetura taj učeškoli, ká kodala pušimata maladjon e saintregovámake artosa e forskaronge ávrirodimo anda amári juma.

E themsko artickotanáči kerdine ando 1937 kado si themikáno rajipe tela o Kulturdepartemento. Ande kodala projektura so o Artickotanáči producálinde karing e 80 berš šaj dikhel o manuš importanti articka njomi ando ávrikerdjimo ando švédicko societi. O Artickotanáči kerde andek vráma so sas zuráres pe kodo te paruven taj te keren opre i švedicko themeskolašimo. Adjés sam andek ávri vráma ká si intenzivno parujimo ká trubuj ke hodj te roden névimata te formulálin o khetánutnimo.

Te birin te žan pala o parujimo so si andi societi taj kodo nadjon báro ávribárimo so si ando saintregovámako arto parudjol i butji tela i vráma. 2012 lam te keras butji hodj te žastar khatar e permanenta artura taj but kidimo anda e themesko natura (miljö), vi ávri te keras slobodi formi, foroske ávrikerdimo taj vi diskuciovura taj vi maj zurálo intresi te al po nevo praktikura taj ofentlicko arto.

Permanento arto

E themesko artickotanáči producálij permanentno arto ká e néve khera (byggnader) taj natura (miljö) pe e themeske butja. Ame keras butji de khatar o skulpturi taj képura so mižan ži ká e hangoske butja taj o intrego fasadura. E Artoskotanáčeske keren butja pinžárde švedicka taj internationelna artistura, de vi terne artiston lel so anglakodo či kerde butji pe ofentligone thanen.

Eka vrámako projekto

Aba majbut dešberšipe e artistura rodenas pe ávri anda i ávrišutimaskisoba hodj te realizálin pengo artickoprojekto. Sar áver artickoformi či kerde e saintregovámako arto ekspandalindaspe pe néve thanen, de khatar o filmo taj dezajno ži ká politika taj žurnalizmo numa te pomonin unji. Adjés si but artistura kaske praktikura pek naturlikáni rig rodelpe pe majbut félitickona ofentlicko soba taj pušel pa o khetánutnimo. Ande kadala eka vrámake projektura o Artickotanáči khetáne e artistonca rodel néve praktikura.

Forosko ávribarárimo

Maškar o 2010 taj 2013 o Artickotanáči khetáne kerdas butji e Riksantikvariembetosa, Boverketosa taj Arkitektura- taj dezajncentrum pe e governementoskivorba Khetánutno pa o konformaciovo pa ofentliga thana (Samverkan om gestaltning av offentliga miljöer). Kado sas ke sar o konformaciovo o khetánutno than zurárel a khetánutna butja maškar a butjakegrupi taj citizenra ando planering taj konstrukciovo. Kadi butji sikadas ke hodj e majbut féliticka articka kompetencura šaj žutin unikicka sikajimata taj néve kerdimata ande foroske ávribarárimaskoprocesura. Ame las khatar o 2014 ek névi faza ká e forosko ávribarárimo integrálinas ande amáro centrálnobutji taj keras pe majbute rigan sar ame kerasa butji.

Artickakolekcionura

E themesko artickotanáči khetáne šol artickakolekcionura pe e themeske butja kruja ando Švedo taj e ávre themske rajenge. Len si ek báro articko taj bulhimo taj si ánde saintregovámako arto taj maj puráne butja o majbut si khatar e švédicka artistura. E thana sar försäkringskassa, šingálengostaciovura, arbetsförmedlingura, FN-kher ando New York taj pe Švedicka ambasadi kruja andi juma šaj but manuša ande sako djésa maladjon majbut felitickone artikosa taj artickone phendimasa.

Gindo pa arto

De khatar o 2004 e Themske artickonetanáčes si dikhimo pa e rajimaske artura so si e themeske taj e kherenge gindo pa e permanenta khera so ginen sar artikicka.

E themesko si karing e 100 000 ofentlicka artura so si šute karing pe 200 rajipen ando Švedo taj 100 ande ávrethemske rajipe- ek kidimo báre artickone, kulturhistorikáne taj ekonomickone értékosa. Artickotanáči kontrolálij taj žutij e rajipen ande lenge butja ke hodj pe lungona vráma taj profesionelno te birin te len sáma taj te inkren e themeske artura. Ame vi sikavas taj das tanáči karing e 100 žénenge kas si khera so si articka taj so mangline khatar e Themesko artickotanáči.